Patriotyzm w rytmie rap

Patriotyzm zyskuje dzisiaj nowe kanały przekazywania tradycyjnych wartości. Nie są to już, jak było to jeszcze do niedawna, obciachowe szkolne akademie, ale nowoczesne nośniki kultury: internet, muzyka, graffiti, odzież itp. Dzisiejsze możliwości technologiczne pozwalają przekazywać tradycyjne treści patriotyczne w nowoczesnej odsłonie, która może roznosić się wśród młodego pokolenia. Jest ona dzięki temu bardziej strawna niż przywoływana wyżej nudna i szablonowa akademia szkolna, którą pamięta każdy z nas.

Kto by pomyślał jeszcze kilkanaście lat temu, że raperzy staną się grupą artystów, którzy będą najpowszechniej, poprzez swoją twórczość, propagować patriotyzm. A jednak tak się stało. Patriotyczny rap – to określenie już powoli wchodzi do powszechnego użycia jako nazwa utworów, w których raperzy rymują o przywiązaniu do swojego domu, osiedla, miasta i w końcu swojej Ojczyzny. Przewijają się w tych kawałkach teksty o naszych przodkach, narodowych bohaterach, najważniejszych wydarzeniach z polskiej historii. Przebija z nich duma z Polski. I jak się okazuje młodzież nie pozostaje obojętna względem tych wartości i piosenek. Wręcz przeciwnie. Wystarczy przejrzeć komentarze pod teledyskami na You Tubie. Temat patriotyzmu wywołuje dyskusje, inspiruje i fascynuje. Młodzi szukają swojej tożsamości i nie wstydzą się słowa patriotyzm i tego, że są z Polski. Duża zasługa w tym rapu…

Od czego się zaczęło? Musimy się przenieść kilkanaście lat wstecz. W 1998 r. legenda polskiej sceny hip-hopowej skład „Wzgórze Ya-Pa-3” z Kielc oraz „Trzyha” z Warszawy nagrali kawałek Mam tak samo jak ty (1998), gdzie motywem przewodnim jest przywiązanie do rodzinnych miast raperów. Bit został oparty na ścieżce dźwiękowej piosenki Czesława Niemena Sen o Warszawie. Utwór ten dzisiaj należy do klasyków polskiego rapu.

Pierwszym raperem w Polsce, który nie rapował tylko o swojej małej Ojczyźnie, ale o Polsce to oczywiście OSTR i jego Kochana Polsko (2002). Jeden z najlepszych raperów w Polsce zwracał uwagę w tym kawałku na problemy polskiej rzeczywistości: nierówności i rozwarstwienia społeczeństwa, dwulicowości osób z kręgów władzy itp. Jednak mimo tych wszystkich ciemnych stron i negatywnych zjawisk konkluzja utworu jest następująca: To jest moje miejsce, bo kocham to miejsce.

OSTR z flagą Polski na jednym z koncertów. Fot. tuba.pl.

Te dwa kawałki ukształtowały wzorzec jednego z dwóch głównych nurtów w patriotycznym rapie. Możemy go nazwać stricte patriotycznym, bo traktuje o tym co tu i teraz dzieje się w: Polsce, moim mieście i na moim podwórku. W dwa lata po nagraniu Kochanej Polski OSTR-ego powstał najpopularniejszy do dzisiaj utwór patriotyczny warszawskiego składu Zipera pt. Patriota (2004). Teledysk do piosenki nakręcono w Muzeum Powstania Warszawskiego. Jego przesłanie można ogólnie skrócić, do konkluzji, że mimo wszystkich klęsk w przeszłości powinniśmy pamiętać, ale przede wszystkim wyciągać wnioski z błędów i iść dalej, zmieniać naszą codzienną rzeczywistość na lepsze. Raperzy w Patriocie nie zapominają o naszej tradycji i historii, ale główny nacisk kładą na dzień dzisiejszy, na patriotyzm w nowej odsłonie: pracowania nad sobą, nad swoim najbliższym otoczeniem i wychowywaniem nowego patriotycznego pokolenia. Dla nich nadzieją na lepsze jutro i natchnieniem jest polski rap: teraz wszystko w naszych rękach, wspólny ból wspólna męka, trzeba życie se upiększać, nie ma co się pogłębiać, mimo to że nasz los był okrutny, głos historii smutny to jest POLSKA – moja ojczyzna!

W ten sam nurt wpisuje się utwór Eldo Nie pytaj o Nią (2008). Liryczny, bardzo osobisty, z głębokim przesłaniem kawałek jest majstersztykiem tego nurtu. Do kolejnych możemy zaliczyć świetny utwór 4p – Mam biało czerwone serce (2007), kawałek LUC-a Co z tą Polską (2008), Pokój z widokiem na Wojnę Młody Polak (2010), zaskakujący utwór TEDE-ego Dokąd idziesz Polsko (2010) czy też jeden z najnowszych Miuosh Nie zapomnij skąd jesteś (2011).  W nieco innym stylu jest kawałek, przy którym na ring wchodził Tomasz Adamek, autorstwa Funky Polak Pamiętaj (2007).

Zjednoczony Ursynów
Kadr z teledysku Zjednoczony Ursynów Podnieś godło. Fot. hiphop.pl

Drugim nurtem, który zdobywa coraz więcej zwolenników i słuchaczy jest nurt historyczny. W ostatnich latach mamy prawdziwy wysyp takich kawałków. Inspiracją do pisania tych utworów są konkretne wydarzenia lub postacie z polskiej historii. Najwięcej utworów dotychczas poświęcono wydarzeniom z Powstania Warszawskiego, oczywiście za sprawą wyjątkowej na skalę Polski promocji patriotyzmu i polskiej historii przez Muzeum Powstania Warszawskiego. Do najważniejszych i najlepszych zaliczymy: Hemp Gru 63 dni chwały (2009), niezwykle oryginalny i osobisty utwór Pjusa Głośniej od bomb (2009), który opowiada niesamowitą historię plutonu głuchoniemych walczącego w Powstaniu. Ciekawą produkcję w postaci kolażu miejskiego folku i rapu zaprezentowali WWO i Kapela Czerniakowska z projektem Pierwszy sierpnia (2007). Warto wymienić ciekawy warszawski skład Projekt Kedyw Miasto Feniksa (2010) z kapitalnymi, oryginalnymi nagraniami głosu legendarnego prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego. Do klasyków należy wyjątkowy album LUC-a 39/89. Zrozumieć Polskę (2009) – słuchowisko historyczne poruszające temat bardzo skomplikowanej polskiej historii XX wieku ze świetną muzyką i poprzeplatanymi fragmentami nagrań archiwalnych. To monumentalne dzieło (bez przesady można je tak określić) otrzymało paszport Polityki.

39/89. Zrozumieć Polskę
Okładka płyty LUC-a „39/89. Zrozumieć Polskę”. Fot. wiedzaiedukacja.pl.

 

Z innych wydarzeń historycznych raperzy podjęli tematy Powstania Wielkopolskiego: Peja Poznańczyk (2008), Polskiego podziemia niepodległościowego: Tadek Firma Solo Żołnierze wyklęci (2011), czerwca 1956 r.: Mezo i Owal Czerwiec’56 (2006), Katynia: Hagen&Kylo Katyń (2010). Ciekawym projektem jest utwór inspirowany wierszem Adama Mickiewicza Reduta Ordona, który nagrał WhiteHouse ft. Trzeci Wymiar o tym samym tytule Reduta Ordona (2009).  Cały album o Polsce i polskiej historii Królestwo Polskie (2010) nagrał Zjednoczony Ursynów. Warto szczególnie zwrócić uwagę na kawałek Biały Orzeł z tej płyty. Najnowszą produkcją w tym nurcie jest kawałek Hemp Gru ft. Bas Tajpan Zapomniani bohaterowie (2011).

Czy będzie to lista zamknięta?…

Na zakończenie ponadczasowy tekst Eldo:

I nie pytaj mnie o nią, znasz ją doskonale
Nie pytaj co Tobie da, lecz co Ty możesz zrobić dla niej 
Codziennie w innym stanie ją spotykasz 
Lecz czujesz tylko dumę, gdy ktoś o nią Cię zapyta.

Print Friendly, PDF & Email
  • Udostępnij

  • Pewnie Ci się spodoba:

    O autorze Zobacz wszystkie wpisy autora

    Mateusz Staroń

    Mateusz Staroń

    Historyk, współzałożyciel pierwszej na świecie marki odzieży patriotycznej Surge Polonia. Wyróżniony w konkursie IPN-u na "Najlepszy Debiut Historyczny Roku 2010 r." Autor publikacji naukowych m. in. książki "Likwidacja Polskiego Korpusu Posiłkowego w 1918 r." oraz artykułów popularyzatorskich na blogu Surge Polonia. Jego wielkimi pasjami są historia i góry.

    • luka

      Myślę, że w ten nurt wpisuje się także kawałek Onara pt: „W tym kraju”, szczególnie zaś wersy:

      „To jest proste, że kocham Polskę”
      i
      „…Polska jest często jak choroba morska, zrzygasz się, a potem będziesz chciał znowu i tak dopóki nie dotkniesz stopą suchego lądu.”

    • konrado121

      Projekt nasłuch – Dusza
      http://www.youtube.com/watch?v=nU402j5NxC4

    • konrado121

      Tabasko – Wychowani w Polsce
      http://www.youtube.com/watch?v=sY2hm-vrpBY

    • trzpilu

      Dobry opis. Ja chciałem się poradzić bardziej ogarniętych kolegów w polskim hip-hopie. Jakieś 8-10 lat temu ściągnąłem pewien niesamowity kawałek, dokładnie w temacie patriotyczno-historycznego hip-hopu. Zakłądam że musi pochodzić z przed 2002 r. Opowiada on historię Warszawy, od najazdu Niemców, po wyzwolenie. Są w nim wzmianki o bombowcach lecących z Berlina, spadających bombach, coś o tym że nasi dziadkowie walczyli w tych samych miejscach gdzie my teraz gramy w zośkę (tekst szedł w stylu: „… zośka, graliśmy w zośkę”), czy mogło nawet to być odniesieniem do Akcji pod Arsenałem. Był też w tym komunikat z tamtych czasów. Aha… i tekst „… bo się dogadali Ribbentrop z Mołotowem…”
      Od paru lat próbuję namierzyć ten kawałek, więc jakby komuś zaświtało w głowie, to niech się wypowie. Będę wdzięczny za wszelką pomoc.

    • snejk
    • Livkaa . ; p

      Mamy świetnych raperów w Polsce . ; P

    • hemp gru- 63 dni chwały