„Dekalog Patrioty”, czyli idea nowoczesnego patriotyzmu w 10 przykazaniach

1450342_548287505256921_842969374_n

Jak dziś być patriotą? Pewnie nie raz zadawałeś sobie to pytanie. Co Ci przychodzi na myśl kiedy myślisz o patriotyzmie? Czy Twoimi pierwszymi skojarzeniami jest flaga w narodowych barwach, hymn narodowy lub data kolejnej rocznicy Odzyskania Niepodległości 11 listopada? Pewnie wielu z Was właśnie te rzeczy kojarzy ze słowem „patriotyzm”.

Patriotyzm wczoraj

Do niedawna patriotyzm utożsamiano głównie z poświęceniem się dla Ojczyzny na polu walki w czasie wojny. Uosobieniem patriotyzmu był żołnierz przelewający krew w obronie Ojczyzny, a recepta jak zostać patriotą była prosta – zaciągnąć się do wojska, wziąć karabin, ruszyć do walki z wrogiem. Na szczęście żyjemy dzisiaj w innych, spokojniejszych czasach. „Jesteśmy tak naprawdę pierwszym wolnym pokoleniem” – tak rymuje skład „Pokój z widokiem na wojnę”. Wojna będąca rzeczywistością jeszcze dla pokolenia naszych dziadków, jest dla nas, młodych Polaków, całkowitą abstrakcją. W dzisiejszych, pokojowych czasach potrzebujemy nowego modelu patriotyzmu. Musimy zadać sobie pytania: czym dzisiaj powinien charakteryzować się nowoczesny patriotyzm? Jak w czasach pokoju być patriotą? Czy nie jest to trudniejsze niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu?

1450342_548287505256921_842969374_n

Logotyp „Dekalogu Patrioty”.

Bycie patriotą w XXI wieku w Polsce nie jest łatwe. Patriotyzm w naszym kraju jest utożsamiany z anachronizmem, przesadnym patosem i martyrologią. Nie jest ideą, z którą utożsamia się większość Polaków. Dla dużej części społeczeństwa patriotyzm sprowadza się głównie do wywieszenia flagi w święta narodowe, tymczasem jest to zaledwie jeden z „obowiązków” i wyznaczników bycia patriotą. Niewiedza o tym, jak być patriotą na co dzień jest powszechna.

Historia nauczycielką życia

Nie od dawna wiadomo, że rozwiązanie wielu dzisiejszych problemów można znaleźć w historii. Poznanie przeszłości jest kluczem do zrozumienia teraźniejszości – to jeden z celów uprawiania historii. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu Polacy nie mieli problemu z określeniem jak powinien zachowywać się człowiek, który określa się mianem patrioty. W Internecie można znaleźć ulotkę z czasów zaborów o nazwie „Przykazania Narodowe”, która zdobyła dużą popularność wśród polskich internautów. Utrzymana w retoryce religijnej (nawiązuje do biblijnego Dekalogu – 10 przykazań oraz do 7 grzechów głównych), zawiera 10 zasad, którymi powinien się kierować patriota oraz wyszczególnia 7 grzechów, których popełnianie skutkowało wykluczeniem narodowym. „Przykazania” zawierają kanon zachowań ówczesnego patrioty, począwszy od świętowania rocznic historycznych, po konkretne zachowania w życiu codziennym: kupowanie polskich produktów, wychowywanie dzieci w duchu patriotycznym, wspieranie inicjatyw społecznych itp.

Ulotka z czasów zaborów "Przykazania Narodowe".

Ulotka z czasów zaborów „Przykazania Narodowe”.

Patriotyzm tu i teraz

Zainteresowanie tą ulotką w Internecie pokazuje, że wiele osób utożsamia się z treścią zamieszczonych zasad postępowania patrioty i szuka takiego wzorca. Treści prezentowane w ulotce na ogół nie zdezaktualizowały się. Większość z nich dotyka zachowań życia codziennego – i tutaj znajduje się istota patriotyzmu. Nowoczesny patriotyzm nie polega na byciu nim w jeden dzień w ciągu całego roku. Odnosi się to do całej aktywności ludzkiej, której wyraz dają słowa naszego wielkiego pianisty i polityka Ignacego Paderewskiego: „Dobre i trwałe wyniki osiągnąć można jedynie drogą krótkich, lecz ciągłych, codziennych wysiłków. Jednorazowy wysiłek jest kompletnie jałowy. Prawdziwą umiejętność zarówno w nauce i w sztuce, jak i w każdych innych zajęciach, zdobyć można tylko codzienną pracą i codziennym wysiłkiem. I to jest bezwzględnie pewne.” Jak to się ma do patriotyzmu? Świętowanie tylko raz do roku, bez codziennego wysiłku w sferze patriotyzmu, tak naprawdę mija się z celem. Kwintesencją bycia patriotą jest bycie nim na co dzień. Patriota to człowiek, który nie tylko kilka razy do roku pamięta o świętach narodowych, ale przede wszystkim żyje patriotyzmem na co dzień. Patriotyzm dzisiaj to styl życia, zbiór określonych zachowań, postaw i decyzji, których dokonujemy każdego dnia.

Dekalog patrioty

dekalog-A1

Jako marka nowoczesnego patriotyzmu postanowiliśmy dostosować XIX-wieczne „Przykazania narodowe” do współczesności. Nadaliśmy im nazwę „Dekalogu Patrioty”, zmieniliśmy i uwspółcześniliśmy ich treść, a całość ubraliśmy w wyjątkową szatę graficzną. W naszym przekonaniu nowoczesny patriotyzm do tradycyjnych wartości dodaje nowe zachowania m. in. pracę nad samym sobą, dbanie o czystość i estetykę przestrzeni publicznej oraz patriotyzm ekonomiczny. Poniżej znajdziesz dekalog, który jest kwintesencją idei nowoczesnego patriotyzmu – idei, aby każdego dnia czynić nasz kraj lepszym. „Dekalog Patrioty” oczywiście nie wyczerpuje wszystkich zachowań w sferze patriotyzmu, ale jest punktem wyjścia do zastanowienia się nad tym, jaki powinien być współczesny patriota. Co sądzisz o naszej propozycji?

"Dekalog Patrioty" od Surge Polonia.

„Dekalog Patrioty” od Surge Polonia.

Plakat z „Dekalogiem Patrioty” znajdziesz pod tym linkiem: http://surgepolonia.pl/product-pol-159-Plakat-patriotyczny-Dekalog-Patrioty.html

  • Udostępnij

  • Pewnie Ci się spodoba:

    O autorze Zobacz wszystkie wpisy autora

    Mateusz Staroń

    Mateusz Staroń

    Historyk, współzałożyciel pierwszej na świecie marki odzieży patriotycznej Surge Polonia. Wyróżniony w konkursie IPN-u na "Najlepszy Debiut Historyczny Roku 2010 r." Autor publikacji naukowych m. in. książki "Likwidacja Polskiego Korpusu Posiłkowego w 1918 r." oraz artykułów popularyzatorskich na blogu Surge Polonia. Jego wielkimi pasjami są historia i góry.

    • WaclawGd

      Dekalog świetny! Każdy z punktów wart zapamiętania i realizowania. Artykuł w jasny i czytelny sposób prezentuje ideę, więc nie mam się nad czym rozwodzić. Czas działać!

    • Przemek

      Też tak uważam! Ten dekalog powinien zawiesić sobie nad łóżkiem, każdy „typowy, polski, malkontent”. Taki, któremu nigdy się nic nie podoba, na wszystko narzeka a jedyne na co go stać to pójście na łatwiznę – wyjazd na zachód.

    • Rotmistrz

      Pięknie ujęte! Teraz tylko czas zacząć się stosować do tych punktów.

    • sarnin

      Dekalog umieszcze jako tło pulpitu na moim komputerze. Niech szczezne jeśli pójdę inną drogą.

    • Dominik

      Z Całym szacunkiem ale nie ma potrzeby aż takiej zmiany oryginału. Wykreślone zostały tak ważna rola kobiet i religijność… patrząc na naszą historię to przecież Polski by nie było bez religijności.

    • patii

      po pierwsze: co najwyzej dekalog ten moze byc prywatnym spojrzeniem na patriotyzm… nie oceniaj i nie kreuj rzeczywqistosci swoja miara, nie jestes Bogiem, ani zadnym innym wyznacznikiem moralnosci i wartosci narodowych…
      po drugie: Polska ma najstarsze w Europie kozenie laickie, a jesli uwazasz inaczej to nie znasz historii, a wiec i ten caly „nowoczesny dekalog” to wyssane z palca dyrdymaly, spisane przez zakompeksionego „polaczka”, ktory nie umie poradzic sobie w nowoczesnym swiecie…
      bez urazy… pozdrawiam

      • Rafał

        Witaj Patii.
        Mam wrażenie, że jesteś dość młoda osobą. Twoja wypowiedź jest wyjątkowo agresywna, chociaż tak naprawdę nie do końca wiadomo, o co chodzi autorce. Masz o coś pretensje do autora dekalogu, ale on ani przez chwile nie stawia się w roli Boga. Ten jest tylko jeden :) Poza tym, mam wrażenie, że w Twoją Polskością jest coś nie tak. Nie używasz w treści ani jednego polskiego znaku (ą,ę,ó,ć,ś, itp.). Chcesz być Polką, pisz po Polsku. I dlaczego w ogóle uważasz, że ktoś jest zakompleksiony – bo ma inne poglądy na sprawy codzienne niż Ty? Piszesz „bez urazy”. A ja Ci odpowiem – uraziłaś mnie. I tylko fakt, że jesteś kobietą powoduje, że piszę w sposób uprzejmy.

        Pozdrawiam.

      • b2s

        definicja patriotyzmu dopasowana do czasów i odbiorcy…niestety
        kiedyś wypadało znać historię swojego kraju, dzisiaj wystarczy pamiętać o najważniejszych wydarzeniach historycznych? prawda jest niestety brutalna, większość tych młodych patriotów wie kto to był Pilecki ale nie ma pojęcia co to była np. konfederacja barska. taki patriotyzm wybiórczy…
        długo by można pisać….generalnie nic ciekawego. widać, wystarczy skończyć historię, żeby być autorytetem…

        • Aga

          „kiedyś wypadało znać historię swojego kraju, dzisiaj wystarczy pamiętać o najważniejszych wydarzeniach historycznych?”
          Pierwsze zdanie, a ja już widzę, że nie przeczytałeś pierwszego punktu dzisiejszego dekalogu albo masz tak słabą pamięć, że po kilku pozostałych punktach zapomniałeś treści pierwszego. No cóż, to się nazywa wybiórcze czytanie. Odnośnie twojego ostatniego wniosku – mam wrażenie, że wziąłeś pod uwagę tylko dwa punkty, a resztę olałeś, bo ci przeszkadza. Żeby robić coś z sercem, pomagać słabszym lub dbać o dobre imię Polski za granicą (nie wspominając o wychowywaniu dzieci) trzeba skończyć historię? Poza tym..wątpię, że ktokolwiek, kto chce wprowadzić te zasady do swojego życia potrzebuje autorytetów. Jak ty coś robisz i masz swoje zasady w życiu to robisz tak i ich przestrzegasz tylko dlatego, że ktoś tak robi, czy dlatego, że uważasz je za słuszne?

    • PLOTA

      Mam pytanie do Twórcy plakatu. Litery w czterech narożnikach co oznaczają? Bo nie mogę ich sam rozszyfrować.

      • ponury

        Te litery zapewne pochodzą od łacińskich słów Amor Patriae Nostra Lex, czyli umiłowanie ojczyzny naszym prawem.

    • Robert Kowalski

      Według mnie ten dekalog za bardzo odchodzi od dekalogu – prawie każdy punkt jest zbyt długi i zbyt obszerny. Chodzi o to, że zdarzają się miejsca, gdzie da się je rozbić na dwa albo i na trzy. Z tego powodu są mniej dźwięczne.
      Wiem, że w tej formie są szczegółowe, ale moim zdaniem nie tak powinien wyglądać zbiór praw szczególnie, że powinien być w nim pewien patos (z samej nazwy „Dekalog”). Kilka zdań nie będzie brzmiało jak to, które można wypowiedzieć jednym tchem.
      Jednym rozwiązaniem problemu uszczegółowienia jest po prostu wydawanie wraz z plakatem krótkiej interpretacji każdego z punktów (jak ma miejsce w Harcerstwie – do Prawa Harcerskiego wybitny Harcmistrz Stefan Mirowski wydał takowe, które ukazuje pełnię treści ujętej w zwięzłym i przede wszystkim łatwym do zapamiętania Prawie)